دسامبر 30, 2014 3:24 ق.ظ

تفکر از دیدگاه قرآن کریم

هَلْ يَسْتَوِي الأَعْمَى وَ الْبَصِيرُ أَفَلاَ تَتَفَكَّرُونَ

آیا افراد نابینا و بینا همانندند؟ پس چرا فکر نمی کنید؟
آیه 50 سوره مبارکه انعام

عبادت به فزونی نماز و روزه نمی باشد، همانا عبادت زیاد اندیشیدن در نظام آفرینش خداست که سبب افزایش معرفت و به تبع آن محبت و اطاعت از خالق می شود.انسان در نماز با رکوع و سجود اعضای بدن خود را به حرکت درمی آورد و نیز در روزه گرفتن که خداوند متعال می فرماید:پاداش شخص روزه دارخودم هستم،گرسنگی و تشنگی را تحمل می کند ولی درتفکر و تعقل، انسان برترین عضو وجودی خود که همانا عقل است را به کارمی بندد که موجب بصیرت او می شود. لذا عبادت، زیاد اندیشیدن انسان درباره اصل خلقتش و آثار وجودی خداوند  می باشد که سبب افزایش معرفت و اطاعت از اوامر خالق می گردد و همانا این مهم روح عبادت است.
در روایاتی از امام حسین علیه السلام آمده است:«تَفَكُّرُ سَاعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبَادَةِ سَنَةٍ» زمان اندکی اندیشیدن و اثر گذاری آن بر روح انسان ثوابش از عبادت یکسال بیشتر است و درجایی دیگر آمده است که حتی حضرت امام خمينی : «قدّس‌سرّه» در شرح چهل‏ حديث‏،روايت دیگری رامتذكّر مى‏شوند كه مى‏فرمايد: «يك ساعت تفكربهتر از هفتاد سال عبادت است. »
مرحوم شیخ انصاری نقل می کند از امام رضا علیه السلام سوال کردند که منظور از تفکر و اندیشیدن چیست؟
امام رضاعلیه السلام فرمودند:«ليس العبادة كثرة الصلاة والصوم، انماالعبادة التفكرفى اءمرالله عزوجل»حضرت فرمودندعبادت به زياد نمازخواندن و روزه گرفتن نيست عبادت واقعى تفكر دركار خداوند متعال و اسرار جهان آفرينش ‍ است .
این تفکرهمان تفکر حر ابن یزید ریاحی در روز عاشو را است که او را از سپاه کفر برگرداند و به سوی امام حسین علیه السلام رهسپار نمود و سبب عاقبت به خیری او گردید و نیز در حدیث دیگری از پیامبر اعظم صلوات الله علیه به امیرالمومنین علی علیه السلام می فرمایند:«یا علی! لا فقر اشد من الجهل ولا عباده مثل التفکر» ای علی هیچ فقری شدیدتر از جهل و هیچ عبادتی همانند تفکر نیست.
درخاتمه باید به این نکته دقت نمود که انسان با تامل و تفکر، آفریدگار عالم را خواهد شناخت و با معرفت به او دل می بندد و به تبع معرفت باشدکه با اطاعت از دستورات خالق به سعادت دنیوی و اخروی نائل آید. عقل همان مشعل فروزانی است که در وجود انسان است و با روشنگری های آن خداوند رحمان عبادت  می شود و بهشت جاودان را به ارمغان می آورد.

میثم اکبری– دانش آموخته حوزه علوم اسلامی دانشگاهیان مرکز بابل
خبرنامه داخلی مجتمع فرهنگی تربیتی امام رضا علیه السلام مشهد مقدس شماره 3 و 4
پی نوشتها:
1- تفسير العياشي، ج 2، ص 208
2- چهل حديث، ص 191
3- – مسندامام رضا(علیه السلام)،ج۱،ص۳
4- – بحارالانوار، ج 2، ص 22

نظر خود را با ما در میان بگذارید